Vài khía cạnh tài chánh trong hôn nhân

Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com

Luật Sư LyLy Nguyễn

Tiếp theo một số bài tìm hiểu luật hôn nhân Hoa Kỳ trình bày trước đây, chúng tôi xin nêu thêm vài điểm quan trọng trên khía cạnh tài chánh trong hôn nhân.

Dĩ nhiên với quan niệm xưa theo xã hội cổ truyền Việt Nam vợ chồng “tình sâu nghĩa nặng” thì những phân tích về khía cạnh tài chánh trong hôn nhân theo luật pháp Hoa Kỳ nghe ra có vẻ “thẳng thừng” thiếu tình cảm. Tuy nhiên trên thực tế những điều nên và không nên làm đối với tài sản và hôn nhân đề cập dưới đây sẽ rất cần thiết giúp người hôn phối tránh được tranh chấp trong tình huống bất đắc dĩ khi vợ chồng ly dị hay có người qua đời.

Những điều nên làm:

Về tài sản hay tiền bạc, những cặp hôn phối có của cải riêng lúc còn độc thân hoặc thừa hưởng gia tài nên làm những điều sau đây:

• Nên suy xét lập hôn ước (prenuptial agreement) trước khi kết hôn như đã nói trong những bài trước để làm sáng tỏ những tài sản nào không muốn bị phân chia sau này.
• Nên duy trì các sổ sách kế toán hay hồ sơ lưu trữ có liệt kê đầy đủ và chính xác những tài sản riêng mà mình muốn tách rời ra khỏi hôn nhân, thí dụ như của cải sở hữu trước khi cưới hoặc của cải mình nhận được riêng chẳng hạn như tài sản thừa kế do cha mẹ để lại hoặc tặng phẩm riêng sau khi kết hôn.
• Nên tiếp tục giữ mọi tài sản riêng trong suốt cuộc hôn nhân nếu muốn giữ lại cho phía gia đình cha mẹ ruột. Nói chung điều này có nghĩa là đừng để lẫn lộn tài sản riêng đã có trước đây lẫn vào tài sản chung của vợ chồng tạo mãi được sau ngày thành hôn. Điều này về sau sẽ làm cho tòa án khó hoặc không thể nào phân định được tính chất hợp pháp rõ rệt về quyền sở hữu riêng của mỗi người hôn phối hoặc chung cả hai.
• Nên lưu ý rằng phần gia tăng trị giá các “của riêng” trong thời gian vợ chồng chung sống theo luật sẽ kể là “của chung” do đó người hôn phối sẽ có quyền hưởng phần chia của số lời gia tăng đó. Điều này đặc biệt đúng nếu trị giá số tiền hay tài sản tăng kể như “gia tăng tích cực” (active appreciation) hơn là “gia tăng tiêu cực” (passive appreciation). “Gia tăng tiêu cực” thí dụ như tiền lời tăng được của số tiền ký thác trong trương mục tiết kiệm hoặc giá trị một ngôi nhà tự động tăng theo thời giá mà chủ nhân không cần làm gì hết. Trái lại “gia tăng tích cực” là phần giá trị của tài sản được tăng do nỗ lực của chủ nhân tích cực cải tiến hay hoạt động để đạt được kết quả đó. Lấy thí dụ trị giá ngôi nhà tăng gấp đôi do chủ nhân cải tiến xây cất thêm hoặc tiền lời kiếm được do người đầu tư cổ phiếu mua thấp bán cao chẳng hạn. Phần “gia tăng tích cực” bao giờ cũng được tòa án xử là “của chung.”
• Nên chỉ dùng các “tài sản riêng” để mua những món khác mà cũng muốn kể là “tài sản riêng.” Nói một cách khác thí dụ người vợ mua một món nữ trang cực kỳ đắt giá bằng tiền có trước khi cưới thì món nữ trang đó sẽ là của riêng của người ấy. Ngược lại nếu người chồng bỏ tiền ra mua tặng vợ hoặc góp phần mua thì món nữ trang đó sẽ kể là của chung cho dù người vợ chiếm hữu và sử dụng..
• Nên giữ vào trương mục riêng những khoản tiền được bồi thường. Tiền bồi thường cá nhân thâu đạt được qua những vụ kiện bất cẩn gây thương tích hay tương tự đều được kể là tài sản cá nhân, do đó người được bồi thường có quyền giữ làm của riêng. 

Những điều không nên: 

• Không nên dùng một phần tiền riêng để trả nợ chung bởi vì có thể làm cho món tiền riêng đó mất đi tính cách “của riêng.”
• Không nên ký thác lương bổng hay lợi tức kiếm được trong thời gian vợ chồng chung sống vào trương mục đứng tên riêng tại ngân hàng. Trên khía cạnh luật pháp lợi tức kiếm được từ khi kết hôn trở đi đều kể là tài sản chung cho dù lợi tức đó chỉ do một người làm ra. Vì thế khi ký thác tiền ấy vào trương mục “riêng” sẽ tạo ra tình trạng lẫn lộn khiến trương mục đó bị coi là tài sản “chung.”
• Không nên mở trương mục ngân hàng đứng tên chung bằng tiền riêng, cho dù có giữ hồ sơ và chứng từ xác định khoản nào là tiền riêng. Nếu đã muốn giữ riêng thì chỉ nên đứng tên một mình trên trương mục ấy.
• Không nên cho rằng chỉ vì những của cải thuộc về mình trước khi cưới cho nên toàn diện tài sản đó “tự động” là của riêng mình. Như đã trình bày ở trên, phần trị giá gia tăng của tài sản riêng có thể kể là tài sản chung nếu người chồng hoặc vợ có góp phần tham gia nỗ lực bảo trì và cải tiến như kiểu “của chồng công vợ”. Lấy thí dụ ngôi nhà của ông chồng làm chủ trước khi cưới nhưng bà vợ có công giữ gìn sạch sẽ làm giá trị ngôi nhà tăng lên thì bà vợ sẽ được hưởng phần chia trị giá gia tăng đó.

Quyền hưởng hưu bổng của chồng hoặc vợ khi làm việc:

Không có luật nào ấn định cho người hôn phối được quyền hưởng hưu bổng (pension) của chồng hoặc vợ khi làm việc. Tuy nhiên tại phần đông các công ty lớn đều có cung cấp phúc lợi hưu trí cho nhân viên nhiều ít tính theo thâm niên số năm làm việc. Có những chương trình phúc lợi rất tốt bao gồm việc cấp tiền hưu cho người hôn phối của người nhân viên làm việc qua đời. Điều kiện và số tiền hoàn toàn khác nhau theo từng công ty và dĩ nhiên không hẳn công ty nào cũng bắt buộc phải cấp phúc lợi cho nhân viên làm việc. Trên đất Mỹ có rất nhiều sở làm không cho công nhân một hôn phối phúc lợi nào hết.

Vợ chồng khai chung xin phá sản: 

Luật Khánh Tận được đặt ra có mục đích “cứu vớt” những người lâm vào cảnh nợ nần ngập đầu không có lối thoát. Dĩ nhiên nếu cặp hôn phối nào lâm vào hoàn cảnh trên thì đều có thể đứng chung tên xin khai phá sản hoặc khai riêng theo cá nhân vợ hoặc chồng. Nói chung luật khánh tận phân định nhiều loại khai phá sản khác nhau theo nhiều chương của luật khánh tận tùy từng hoàn cảnh và trường hợp của người khai cho mỗi loại nợ.

Tín dụng của người hôn phối đối với gia cảnh kết hôn:

Luật pháp cấm chỉ giới tài trợ từ khước cấp tín dụng (credit) cho bất cứ ai chỉ vì căn cứ vào tình trạng gia cảnh kết hôn hoặc tùy thuộc vào tình trạng tín dụng của người hôn phối kia (vợ hoặc chồng).

Kỳ tới chúng tôi sẽ trình bày về trách nhiệm của vợ chồng đối với nợ nần và thuế má chung. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.