ZAPHORIZHZHIA, Ukraine (NV) – Bốn vùng của Ukraine bị Nga chiếm đóng dường như ồ ạt bỏ phiếu ủng hộ gia nhập Liên Bang Nga, đài NPR dẫn báo chí nhà nước Nga đưa tin hôm Thứ Ba, 27 Tháng Chín.
Ukraine và đối tác Tây phương lên án những cuộc trưng cầu dân ý này là “giả” và vi phạm luật pháp quốc tế.
Những cuộc bỏ phiếu này do Nga tổ chức, diễn ra trong năm ngày, từ 23 đến 27 Tháng Chín, bất chấp quốc tế phản đối dữ dội.
Nhiều người xem những cuộc trưng cầu dân ý này là bước ban đầu của chính phủ Nga hướng tới sáp nhập bốn vùng này, mặc dù hiện vẫn chưa rõ chính xác khi nào.
Theo kết quả báo chí nhà nước Nga đưa tin hôm Thứ Ba, dường như 98% cử tri hai nước Cộng Hòa tự xưng ở Donetsk và Luhansk bỏ phiếu ủng hộ gia nhập Liên Bang Nga; còn 93% cử tri vùng Zaporizhzhia và 87% vùng Kherson ủng hộ gia nhập.
Hôm 20 Tháng Chín, trước ngày ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, công bố lệnh động viên để tuyển quân cho chiến trường Ukraine, giới chức hai vùng ly khai được Nga hậu thuẫn là Donetsk và Luhansk loan báo sẽ trưng cầu dân ý về gia nhập Nga. Không lâu sau, giới chức Zaporizhzhia và Kherson, hai vùng miền Nam Ukraine bị Nga chiếm đóng, cũng loan báo tương tự.
Cả bốn vùng này đều đang là vùng chiến sự, nơi nhiều cư dân đã bỏ chạy và tin tức cho hay ngày nào cũng xảy ra giao tranh.
Trong năm ngày bỏ phiếu, giới chức Ukraine địa phương báo cáo vô số vụ cử tri bị ép buộc, còn hình ảnh và video trên mạng xã hội cho thấy quá trình bỏ phiếu dường như không tự do mà cũng không công bằng.
Giới lãnh đạo Tây phương khẳng định cuộc trưng cầu dân ý ở bốn vùng Ukraine bị Nga chiếm đóng cũng vi phạm luật pháp quốc tế, do đó họ sẽ không chấp nhận kết quả.
“Những cuộc trưng cầu dân ý đó của Nga là giả,” Tổng Thống Joe Biden tuyên bố hôm 23 Tháng Chín. “Hoa Kỳ sẽ cùng đối tác khắp thế giới – cũng như mọi quốc gia tôn trọng nguyên tắc cốt lõi của hiến chương Liên Hiệp Quốc – phản đối bất kỳ kết quả bịa đặt nào mà Nga công bố.”
Hôm Thứ Ba, Ngoại Trưởng Mỹ Antony Blinken cho hay “chúng tôi sẽ gây thêm thiệt hại nặng nề và nhanh chóng cho Nga vì kế hoạch sáp nhập này” và sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine giành lại đất đai bị Nga chiếm.
Sự kiện ở bốn vùng nêu trên của Ukraine làm người ta nhớ lại vụ Nga hối hả tổ chức trưng cầu dân ý ở Crimea cách đây hơn tám năm, sau khi lính Nga chiếm được bán đảo này của Ukraine năm 2014. Kết quả trưng cầu: Hơn 95% cử tri muốn gia nhập Liên Bang Nga.
Ngay sau đó, Nga sáp nhập Crimea. Hoa Kỳ, Liên Âu và Liên Hiệp Quốc đều gọi cuộc bỏ phiếu đó là bất hợp pháp và trừng phạt Nga. (Th.Long) [qd]