WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump tiếp tục nhắm vào chính sách thuế quan nhằm thúc đẩy chương trình nghị sự thương mại của ông bằng cách ban hành các sắc lệnh hành pháp mới nhằm đánh 25% thuế lên tất cả mặt hàng thép và nhôm nhập cảng vào Hoa Kỳ. Mặc dù mục tiêu là giúp cho các nhà sản xuất tại Hoa Kỳ kinh doanh thuận lợi, nhưng điều này có thể làm cho người tiêu thụ tốn nhiều tiền hơn để mua một số sản phẩm có hai thành phần kim loại này, theo các kinh tế gia.
Hôm Thứ Hai, 10 Tháng Hai, Tổng Thống Trump ban hành hai sắc lệnh hành pháp mới nhằm đánh thuế lên mặt hàng kim loại, đồng thời nói rằng đây là các chính sách thuế giúp các ngành công nghiệp quan trọng tại Hoa Kỳ vực dậy. Thí dụ, một số công ty có thể mở các nhà máy mới tại Hoa Kỳ để tránh bị đánh thuế, còn người tiêu thụ có thể chuyển qua mua các sản phẩm do Hoa Kỳ sản xuất thay vì các sản phẩm nhập cảng đắt đỏ hơn.
“Hoa Kỳ đòi hỏi thép và nhôm phải được sản xuất tại thị trường nội địa chứ không phải bắt nguồn từ các vùng đất ngoại quốc nhằm hồi sinh lãnh vực sản xuất và chế tạo tại Hoa Kỳ trong tương lai, và suốt nhiều thập niên qua chúng ta vẫn chưa chứng kiến thành tựu này,” Trump cho biết hôm Thứ Hai.
Thuế suất mới sẽ ảnh hưởng lên khoảng $50 tỷ hàng nhập cảng. Hoa Kỳ nhập cảng khoảng một phần tư sản lượng thép dùng cho thị trường nội địa, phần lớn bắt nguồn từ Canada và Mexico, ngoài ra còn có các quốc gia khác gồm có Brazil, Nam Hàn và Nhật Bản, theo Cơ Quan Quản Lý Thương Mại Quốc Tế ITA.
Các chuyên gia thương mại nói với CBS MoneyWatch lý do khiến người tiêu thụ Hoa Kỳ mua hàng hóa đắt đỏ hơn là vì các nhà nhập cảng tại Hoa Kỳ trực tiếp đóng thuế hàng hóa ngoại quốc cho chính phủ liên bang. Tức là một số sản phẩm cần thép và nhôm để sản xuất, chẳng hạn như xe cộ và vật dụng gia đình, có thể mắc hơn nếu chính sách đánh thuế thép và nhôm có hiệu lực.
Thông thường, một chiếc xe hơi cần khoảng 1,000 pound (453.5 kilogram) thép với chi phí khoảng $6,000 tới $7,000 cho một chiếc xe, Dean Baker, kinh tế gia cao cấp tại Trung Tâm Nghiên Cứu Kinh Tế và Chính Sách nói với CBS MoneyWatch. Một khi áp dụng mức thuế 25% có thể làm tăng chi phí của một chiếc xe hơi lên từ $1,000 tới $1,500, Baker áng chừng. Mặc dù một số nhà sản xuất xe hơi có thể chuyển qua mua thêm nhiều thép được sản xuất tại Hoa Kỳ, nhưng tận dụng thép ngoại quốc có giá cao hơn, các nhà sản xuất Mỹ cũng có thể lên giá thép nội địa, ông nói thêm.
Chưa kể giá xe hơi sản xuất tại Mỹ có thể tăng mạnh hơn nữa nếu Trump đánh 25% thuế lên tất cả hàng hóa nhập cảng từ Mexico và Canada, vốn đang tạm ngưng trong 30 ngày để các viên chức đàm phán. Các chính sách thuế này sẽ làm giá của một chiếc xe hơi nhập cảng vào Hoa Kỳ từ Mexico và Canada, trung bình là $25,000, gánh thêm $6,250, theo phân tích của S&P Global Mobility.
Theo sắc lệnh do Tổng Thống Trump ban hành, tất cả các quốc gia sẽ đóng 25% thuế khi xuất cảng thép qua Hoa Kỳ, riêng thuế dành cho nhôm thì tăng từ 10% lên 25%. Các sắc lệnh này được ban hành theo Mục 232 thuộc Đạo Luật Mở Rộng Thương Mại được thông qua năm 1962, cho phép tổng thống đề ra các chính sách dành cho hàng hóa nhập cảng, trong đó có cả chính sách thuế quan, một khi khía cạnh này được xác định là đe dọa an ninh quốc gia.
Hôm Chủ Nhật, ngoài việc đánh thuế thép và nhôm, Trump cho biết ông còn có kế hoạch công bố “các mức thuế quan qua lại” vào Thứ Ba hoặc Thứ Tư, đồng thời nói rằng các hành động này sẽ lập tức có hiệu lực. Theo kế hoạch, Hoa Kỳ sẽ đánh thuế nhập cảng nếu một quốc gia khác cũng đánh thuế hàng hóa Hoa Kỳ.
Các kinh tế gia và phân tích gia tại Wall Street cảnh cáo rằng nếu Hoa Kỳ tiếp tục áp dụng các chính sách mới về thuế có thể làm tình trạng lạm phát bùng nổ bất chấp việc nhiều người Mỹ cho biết họ vẫn đang khổ sở với chi phí sinh hoạt. Các chính sách đánh thuế thép và nhôm mới nhất do Trump đề nghị, cùng các mức thuế qua lại với các quốc gia, có thể thúc đẩy chỉ số cốt lõi về giá cả chi tiêu cá nhân, một thước đo chính nhằm đánh giá tình trạng lạm phát, tăng thêm 0.4 điểm phần trăm, các kinh tế gia tại nhà băng Deutsche Bank ước tính trong phúc trình công bố hôm 10 Tháng Hai.
Sau khi tạm ngưng 30 ngày, nếu chính sách đánh thuế hàng hóa nhập cảng từ Mexico và Canada tiếp tục có hiệu lực, lạm phát có thể tăng lên hơn 3.5%, các kinh tế gia nói thêm.
Trong thời gian dài, tương lai giá cả hàng hóa Hoa Kỳ vẫn chưa chắc chắn ngoài ra còn lệ thuộc vào việc nhà sản xuất phản ứng ra sao.
Trong chính quyền Trump đầu tiên, các nhà sản xuất thép đã tăng sản lượng sau khi đánh thuế, nhưng nhu cầu nội địa lại giảm. Trong 12 tháng, những yếu tố đó phần nào khiến giá thép giảm xuống mức trước khi đánh thuế, Capital Economics lưu ý.
Tình trạng lạm phát trên khắp Hoa Kỳ vẫn ổn định, với việc Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang Fed ngừng giảm thêm lãi suất cho tới khi tỷ lệ tăng giá cả tiêu thụ giảm xuống gần bằng mục tiêu hàng năm là 2%. Chỉ Số Giá Tiêu Thụ CPI trong Tháng Giêng sẽ được công bố theo lịch trình vào Thứ Tư, có thể cho thấy giá cả tăng 2.9% trong Tháng Giêng, không thay đổi so với tháng trước, theo công ty dữ liệu tài chánh FactSet. (TTHN)