TOKYO, Nhật Bản (NV) – Hôm Chủ Nhật, 7 Tháng Chín, Thủ Tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba tuyên bố từ chức sau khi ngày càng có nhiều lời thúc giục từ đảng phái yêu cầu ông chịu trách nhiệm cho thất bại tai tiếng trong cuộc bầu cử quốc hội hồi Tháng Bảy.
Sau khi nhậm chức vào Tháng Mười năm ngoái, Ishiba phản đối các yêu cầu từ phần lớn các đối thủ cánh hữu trong đảng phái suốt hơn một tháng vì cho rằng hành động đó có thể tạo ra khoảng trống chính trị khi Nhật Bản đối diện với những thách thức quan trọng về nội trị lẫn ngoại giao, theo ABC.
Quyết định từ chức diễn ra một ngày trước khi Đảng Dân Chủ Tự Do LDP của Ishiba đưa ra quyết định rằng liệu có tổ chức bầu cử sớm hay không, và đây gần như là một hành động bất tín nhiệm Ishiba nếu được phê chuẩn.
Ishiba cho biết trong một buổi họp báo trực tiếp trên truyền hình rằng ông sẽ khởi sự một quy trình tổ chức bỏ phiếu bầu lãnh đạo đảng phái để chọn người thay thế, đồng thời cho biết quyết định hôm Thứ Hai là không cần thiết.
Nếu thủ tướng không từ chức, chắc chắn ông sẽ gặp khó khăn trong việc điều hành đảng phái và một chính phủ vừa chiếm tỷ lệ thiểu số vừa mất đoàn kết.
Vào Tháng Bảy, liên minh cầm quyền của Ishiba không giành được khối đa số tại thượng viện gồm có 248 ghế trong một đợt bầu cử quốc hội quan trọng, làm chính phủ của Ishiba thêm phần chao đảo. Thất bại này tiếp nối thất bại trước đó tại hạ viện sau khi liên minh do Đảng LDP lãnh đạo cũng mất khối đa số.
Hôm Thứ Bảy, sau khi gặp gỡ Bộ Trưởng Nông Nghiệp Shinjiro Koizumi và người được coi là cố vấn của ông, cựu Thủ Tướng Yoshihide Suga, người dường như từng đề nghị Ishiba từ chức trước cuộc bỏ phiếu hôm Thứ Hai, nên ông Ishiba quyết định từ chức.
Trước đó, ông Ishiba nhấn mạnh kế hoạch tiếp tục cầm quyền, chỉ ra rằng cần phải tránh khoảng trống chính trị khi Nhật Bản đối diện với những thách thức lớn, gồm có mức độ tác động lên nền kinh tế từ chính sách đánh thuế của Hoa Kỳ, giá cả tăng cao, cải cách chính sách gạo và căng thẳng gia tăng trong khu vực.
Vào tuần trước, sau khi Đảng LDP xem xét phúc trình đánh giá thất bại trong cuộc bầu cử, trong đó kêu gọi “đại tu toàn diện” đảng phái, các yêu cầu về việc sớm bỏ phiếu bầu nhà lãnh đạo hoặc yêu cầu Ishiba từ chức trước kết quả hôm Thứ Hai được nhiều người ủng hộ.
Một nhân vật bảo thủ có tầm ảnh hưởng lớn là Taro Aso, có tiếng với lập trường chống Ishiba, cùng một bộ trưởng và một số thứ trưởng trong Nội Các Ishiba cũng yêu cầu bỏ phiếu sớm, khiến những người khác cũng thuận theo.
Cựu Bộ Trưởng Y Tế Norihisa Tamura phát biểu trên chương trình trò chuyện trên Đài NHK vào sáng Chủ Nhật rằng cách tốt nhất để chấm dứt tình trạng chia rẽ trong đảng phái và cải thiện tình hình là Ishiba phải “dàn xếp” tranh chấp trước cuộc bỏ phiếu hôm Thứ Hai, đồng thời kêu gọi ông từ chức.
Tamura cho biết Đảng LDP bị phân tâm vì các biện pháp kinh tế cũng như tìm cách giành ủng hộ từ phe đối lập trong kỳ họp quốc hội tiếp theo.
Khi Ishiba từ chức, Đảng LDP có thể ấn định ngày bầu cử chủ tịch đảng vào đầu Tháng Mười.
Các ứng cử viên triển vọng gồm có Koizumi, cũng như cựu Bộ Trưởng An Ninh Kinh Tế vô cùng bảo thủ Sanae Takaichi, Chánh Văn Phòng Nội Các Yoshimasa Hayashi, một người ôn hòa và là học trò của cựu Thủ Tướng Fumio Kishida.
Chính vì không chiếm được khối đa số ở lưỡng viện, nên chủ tịch đảng phái kế nhiệm của LDP cần phải làm việc với các đảng phái đối lập chính trong việc phê chuẩn các dự luật, nếu không sẽ liên tục đối diện với nguy cơ bỏ phiếu bất tín nhiệm, các chuyên gia cho biết.
Trong những tuần gần đây, Ishiba đã thành công trong việc thuyết phục Tổng Thống Donald Trump giảm thuế từ 25% xuống còn 15%. Ishiba cũng cho biết ông đã nhờ trưởng đoàn đàm phán thương mại Ryosei Akazawa gửi một thư cho Trump, bày tỏ mong muốn hợp tác trong việc kiến tạo “thời khắc vàng” của liên minh Nhật-Mỹ, đồng thời gửi lời mời nhà lãnh đạo Mỹ thăm Nhật Bản. (TTHN) [kn]