LOS ANGELES, California (NV) – Năm 2025, California trở thành tuyến đầu của một “kịch bản” liên bang do việc thực thi luật di trú ngày càng mang tính quân sự hóa, theo báo mạng Calmatters hôm Thứ Hai, 29 Tháng Mười Hai, 2025.
Những cuộc bố ráp trên đường phố California và nhiều vụ kiện sau đó góp phần viết lại các quy tắc về cách thức hoạt động của lực lượng nhân viên công lực. Các chiến dịch diễn ra rạng sáng tại các thị trấn nông nghiệp của “Tiểu Bang Vàng” nhanh chóng mở rộng thành một chiến lược toàn quốc: Nhiều cuộc truy quét bất ngờ tại nơi làm việc và khu dân cư, cùng đội tuần tra lưu động cách xa biên giới hàng chục dặm.
Phóng viên CalMatters khắp California ghi nhận rằng chiến thuật lần đầu xuất hiện tại Kern County – như chặn xe không cần trát tòa và phụ thuộc nặng vào việc nhận diện dựa trên ngoại hình – lan rộng toàn tiểu bang rồi ra cả nước. Tối Cao Pháp Viện lại giữ nguyên tính hợp pháp của các phương thức này.
Đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng Thống Donald Trump, chính quyền liên bang điều Thủy Quân Lục Chiến ra biên giới với lý do khủng hoảng. Kể từ đó, các binh sĩ này lặng lẽ rút về.
Hàng trăm binh sĩ Vệ Binh Quốc Gia được điều động tới Los Angeles sau các vụ bất ổn dân sự liên quan đến những vụ bắt giữ di dân. Tổng Thống Trump từng đe dọa điều lực lượng tới Vùng Vịnh rồi sau đó rút lại.
Giới chức tiểu bang phản đối, trong khi lãnh đạo liên bang mô tả các hành động này là cần thiết. Cuộc giằng co làm tăng thêm căng thẳng kéo dài giữa California và Tòa Bạch Ốc về chính sách “trú ẩn” của tiểu bang và thẩm quyền liên bang.
Hệ quả này đè nặng lên các gia đình sống lâu năm ở California. CalMatters phát hiện các vụ trục xuất ngày càng tăng, nhắm tới cư dân sinh sống hàng chục năm, có con là công dân Mỹ, có việc làm ổn định, thậm chí cả những người định cư theo các visa hợp pháp.
Cảnh Sát Di Trú (ICE) bắt giữ người ngay tại các buổi phỏng vấn thẻ xanh và những lần trình diện định kỳ. Thay đổi này làm xáo trộn hệ thống trường học, nền kinh tế nông nghiệp, và lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.
Một vụ kiện liên bang liên quan đến giam giữ một người xin tị nạn bị điếc kéo dài phơi bày những lỗ hổng trong chăm sóc y tế và việc đáp ứng nhu cầu của người khuyết tật tại các cơ sở di trú.
Dưới thời ông Trump, người xin tị nạn có hồ sơ đang chờ xét duyệt mất đi sự bảo vệ khỏi bị bắt giữ. Một hệ thống mới đang hình thành, trong đó những người cố gắng tuân thủ quy định lại trở thành mục tiêu dễ dàng hơn so với những người tìm cách né tránh. Các trung tâm giam giữ bị soi xét khi chính quyền địa phương né tránh việc thanh tra y tế và an toàn, trong khi các tổ chức vận động cho quyền của di dân cho biết điều kiện bên trong ngày càng tồi tệ.
Một xu hướng âm thầm nhưng có hệ quả không kém phần nghiêm trọng cũng xuất hiện: Dân số nhập cư suy giảm. Dù thích hay ghét, các chính sách di trú của ông Trump đạt được mục tiêu của chính quyền.
Trung Tâm Nghiên Cứu Pew Research cho biết dân số nhập cư toàn quốc giảm khoảng 1.4 triệu người trong nửa đầu năm 2025 – lần sụt giảm đầu tiên trong nửa thế kỷ. Các nhà kinh tế cảnh báo tăng trưởng sẽ chậm lại. Lãnh đạo tiểu bang cân nhắc tác động dài hạn tới lực lượng lao động, trường học, và hệ thống an sinh xã hội.
Thực thi công lực ngày càng dựa trên dữ liệu. Giám sát bằng “drone” mở rộng tại đô thị, và các nhà vận động cảnh báo về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xác định mục tiêu trục xuất cũng như phân tích lịch sử của người xin tị nạn, và thị thực bằng kỹ thuật số.
Tương lai của năm 2026
California dự báo có thêm chiến dịch thực thi trong nội địa, nhiều trận chiến pháp lý hơn xoay quanh luật “trú ẩn” và nguồn tài trợ, cùng nỗ lực mới nhằm mở rộng việc giam giữ. Các học khu và doanh nghiệp đang chuẩn bị cho đợt trục xuất quy mô lớn hơn, trong khi nhiều nhà lập pháp cân nhắc biện pháp bảo vệ quyền riêng tư mới. (T.Nhiên) [đ.d.]
