Xin đừng nói Ysa ‘vác ngà voi’

Về ‘Ysa Lê: 12 năm ‘vác ngà voi’ cho VAALA’

Thành ngữ này được sử dụng khá thông thường khi nói tới sinh hoạt trong cộng đồng người Việt hải ngoại, thường nó bị dùng sai, riêng về trường hợp của Ysa, nó lại càng không đúng.

1/ Theo Tục ngữ lược giải (http://xuanha.net/Cadao-Tucngu…) “Ăn cơm nhà vác ngà voi” phát xuất khi nhà Minh sang cai trị nước ta, bắt dân lên rừng tìm ngà voi, xuống biền mò ngọc trai… trong khi cơm nước thì dân phải tự lo lấy.

2/ Tác giả chuvuongmien trên www.thatsonchaudoc.com giải thích khi nước ta còn phải sang triều cống Trung Hoa thì cống vật (trong đó có vàng bạc, ngà voi, sừng tê giác v.v…) do trai tráng từng vùng phải thay nhau khiêng, đổi từ tỉnh này qua tỉnh khác suốt lộ trình. Qua khỏi ải Nam Quan thì dân Quảng Tây khiêng tiếp.

Tóm lại, có 2 yếu tố trong thành ngữ này:
1/ Làm không công, không có lương cho người khác
2/ Bị bắt buộc, áp chế (không làm thì bị trừng phạt)

Cô Ysa tự nguyện làm việc thiện nguyện, đóng góp cho cộng đồng, không lương bổng, nhưng không ai bắt cô làm điều đó cả. Đó là cái gương hy sinh, tận tuỵ vì lý tưởng, rầt đáng được khâm phục và học hỏi; vậy tốt hơn là đừng dùng chữ “vác ngà voi” với cái hàm ý tiêu cực của nó.

NGUYEN T. LONG