WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ và Nga chỉ trích nhau gay gắt hôm Thứ Tư, 15 Tháng Ba, về vụ chiến đấu cơ Nga đụng rớt “drone” (máy bay điều khiển từ xa) của quân đội Mỹ gần Ukraine, nhưng cả hai bên đều hứa cố tránh làm tăng căng thẳng, theo AP.
Nga tuyên bố vụ này một lần nữa chứng tỏ Mỹ đang trực tiếp tham gia cuộc chiến ở Ukraine, và cho biết thêm rằng Nga sẽ cố gắng vớt xác chiếc “drone” dưới Hắc Hải.
Trong khi đó, giới chức Mỹ nói sự kiện này chứng tỏ Nga hành động hung hăng và mạo hiểm, và tuyên bố Mỹ sẽ tiếp tục bay do thám ở đó. Mỹ cũng loan báo có lẽ họ không thể vớt được xác chiếc “drone.”
Nga từ lâu bày tỏ lo ngại về việc Mỹ cho phi cơ bay do thám gần biên giới Nga, nhưng sự kiện hôm Thứ Ba là dấu hiệu Nga sẵn sàng mạnh tay giữa lúc mối quan hệ giữa hai siêu cường này hết sức căng thẳng.
Chiếc “drone” MQ-9 Reaper đang bay trong không phận quốc tế sáng Thứ Ba thì bị chiến đấu cơ Su-27 của Nga đụng trúng cánh quạt, khiến lực lượng Mỹ cho MQ-9 rớt xuống hải phận quốc tế, theo Bộ Tư Lệnh Lực Lượng Hoa Kỳ ở Âu Châu (EUCOM).
Phía Mỹ cáo buộc Nga cố nghênh cản chiếc “drone” mặc dù chuyện máy bay không người lái này xuất hiện trên Hắc Hải không phải bất thường. Hắc Hải là khu vực quân sự và kinh tế mang tính chiến lược cho cả Nga lẫn Ukraine.
“Chuyện Nga cố nghênh cản mấy chiếc ‘drone’ cũng không phải bất thường,” ông John Kirby, phát ngôn viên Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Mỹ, nhấn mạnh. Ông cho biết thêm những vụ như vậy “làm tăng rủi ro tính toán sai lầm, hiểu lầm.”
Ông Kirby cho hay phía Mỹ thực hiện biện pháp bảo vệ thông tin mà chiếc “drone” thu thập được.
Trong khi đó, ông Sergei Naryshkin, giám đốc Cơ Quan Tình Báo Ngoại Quốc của Nga, tuyên bố nước này có đủ kỹ thuật vớt mảnh vỡ của chiếc “drone.”
Ông Dmitry Peskov, phát ngôn viên chính phủ Nga, lặp lại thông báo của Bộ Quốc Phòng nước này rằng Nga không dùng vũ khí hoặc đụng “drone” của Mỹ.
Ông Peskov một lần nữa nhấn mạnh mối quan hệ Nga-Mỹ đang ở mức thấp nhất nhưng cho hay “Nga chưa bao giờ từ chối đối thoại có tính cách xây dựng, và bây giờ cũng vậy.”
Hôm Thứ Tư, ông Lloyd Austin, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, và ông Sergei Shoigu, bộ trưởng Quốc Phòng Nga, nói chuyện với nhau qua điện thoại, Bộ Quốc Phòng Nga loan báo trên mạng xã hội. Tuy nhiên, cơ quan này không công bố ông Austin và ông Shoigu nói chuyện về việc gì. Cùng ngày, ông Austin cũng xác nhận có nói chuyện với ông Shoigu nhưng cũng không cho biết nội dung cuộc nói chuyện.
MQ-9 Reaper là loại “drone” điều khiển từ xa lớn của Không Quân Mỹ. Loại “drone” này gồm trạm điều khiển dưới đất và thiết bị vệ tinh, có sải cánh 66 foot, và cần hai người điều khiển, gồm một người điều khiển chiếc “drone” và một người điều khiển cảm biến và vũ khí.
MQ-9 Reaper có thể gắn vũ khí hoặc không, từng được sử dụng thường xuyên để do thám và không kích trong chiến tranh Iraq và Afghanistan. Nó có thể chở tới tám hỏa tiễn có laser dẫn đường, như hỏa tiễn Hellfire, cùng nhiều thứ vũ khí tối tân khác, và có thể bay trên mục tiêu suốt khoảng 24 tiếng. Loại “drone” này dài khoảng 36 foot, cao 12 foot, nặng khoảng 4,900 pound, có thể bay cao tới 50,000 foot và bay xa khoảng 1,600 dặm.
MQ-9 Reaper lần đầu tiên được sử dụng hồi năm 2007, thay thế loại “drone” Predator nhỏ hơn của Không Quân Mỹ. MQ-9 Reaper giá khoảng $32 triệu một chiếc.
Không Quân Mỹ chủ yếu dùng MQ-9 Reaper thu thập tin tình báo, theo trang web binh chủng này. Nhưng nếu gắn vũ khí, loại “drone” này có thể dùng để tấn công mục tiêu quan trọng.
Nói cách khác, MQ-9 Reaper có thể dùng để do thám lẫn tấn công đối phương, nên được giới quân sự đặt biệt danh là “kẻ săn tìm-tiêu diệt.” (Th.Long)