WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Năm, 5 Tháng Mười Hai, ông Donald Trump, tổng thống đắc cử, loan báo ông David Perdue, cựu thượng nghị sĩ tiểu bang Georgia, làm đại sứ Hoa Kỳ tại Trung Quốc. Ông Perdue từng là giám đốc điều hành doanh nghiệp chuyển qua làm chính khách, nay được chọn làm đại sứ, đại diện cho chính quyền trước đối thủ kinh tế và quân sự hùng mạnh nhất Hoa Kỳ.
Ông Trump cho biết trong một bài viết trên mạng xã hội rằng ông Perdue “có thể tạo ra giá trị từ chuyên môn cao, giúp gầy dựng bang giao giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.”
Ông Perdue thất bại khi tranh cử vào Thượng Viện trước đối thủ Jon Ossoff của đảng Dân Chủ bốn năm trước và cũng bất thành công trong vòng bầu cử sơ bộ năm 2022 khi cạnh tranh với ông Brian Kemp, thống đốc Georgia. Ông Perdue từng ủng hộ ông Trump khi ông đưa ra những lời thêu dệt bị vạch trần liên quan tới gian lận bầu cử khi tranh cử chức vụ thống đốc Georgia nhưng bất thành.
Trong thời gian phục vụ tại Thượng Viện, ông Perdue bị chỉ mặt đặt tên là “bài Trung Quốc” trong một phúc trình do một tổ chức nghiên cứu Trung Quốc công bố năm 2019. Ông Perdue ủng hộ việc Hoa Kỳ cần phát triển một lực lượng Hải Quân hùng hậu hơn nhằm đối phó với các mầm họa, trong đó có cả Trung Quốc.
Trước khi khởi đầu sự nghiệp chính trị, ông Perdue từng đảm nhiệm hàng loạt vị trí điều hành cấp cao, gồm có Sara Lee, Reebok và Dollar General.
Chính quyền tổng thống kế nhiệm sẽ cần phải hoạch định các chính sách cần thiết cho cục diện bang giao Mỹ-Trung khi căng thẳng kinh tế giữa đôi bên sẽ là mối quan tâm được chú ý nhiều nhất.
Ông Trump đe dọa áp đặt mức thuế mới lên Mexico, Canada và Trung Quốc ngay khi ông nhậm chức, một nỗ lực nhằm trấn áp tình trạng nhập cư bất hợp pháp và vấn nạn ma túy. Ông Trump nói rằng ông sẽ áp đặt 25% thuế lên tất cả các sản phẩm nhập cảng từ Canada và Mexico, và thêm 10% lên hàng hóa từ Trung Quốc, một trong những sắc lệnh hành pháp đầu tiên dưới thời chính quyền Trump thứ nhì.
Đầu tuần này, Tòa Đại Sứ Trung Quốc tại Washington cảnh cáo rằng cục diện kinh tế sẽ không tránh khỏi tình trạng thảm khốc ở khắp nơi nếu xảy ra chiến tranh thương mại.
“Về bản chất, hợp tác kinh tế và thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ là đôi bên cùng có lợi,” ông Liu Pengyu, phát ngôn viên tòa đại sứ Trung Quốc, viết trên X. “Không ai có thể thắng khi nổ ra chiến tranh thương mại hoặc chiến tranh thuế quan.”
Ông Liu nói thêm rằng Trung Quốc từng thực hiện những chính sách vào năm ngoái trong việc ngăn chặn vấn nạn buôn bán ma túy.
Ông Lâm Kiếm (Lin Jian), phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc, không đưa ra bình luận về quyết định tiến cử ông Perdue, chỉ nói “Tôi đã nhận được các nguồn tin liên quan” khi được hỏi về vấn đề này tại một cuộc họp báo thường nhật ở Bắc Kinh.
Chưa rõ liệu ông Trump thực sự muốn thực hiện các lời đe dọa thuế quan hay chẳng qua chỉ là một chiến thuật đàm phán.
Nếu chính sách thuế quan mới được thông qua, người tiêu thụ Mỹ có thể hứng chịu tình trạng đội giá trong tất cả các mặt hàng, từ xăng cho tới xe hơi hay các loại nông sản. Hoa Kỳ là quốc gia nhập cảng hàng hóa lớn nhất thế giới, trong đó Mexico, Trung Quốc và Canada là ba nhà cung cấp hàng đầu, theo dữ liệu mới nhất do Cơ Quan Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ công bố.
Nếu ông Perdue được Thượng Viện công nhận, ông sẽ phải đàm phán hàng loạt các vấn đề nhức nhối.
Từ lâu, Washington và Bắc Kinh đã có những bất đồng dai dẳng liên quan tới việc Trung Quốc quân viện cho Nga trong cuộc xâm lược Ukraine, cũng như các vấn đề về nhân quyền, kỹ nghệ và Đài Loan, nền dân chủ tự trị bị Bắc Kinh tuyên bố là lãnh thổ riêng.
Ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc, phát biểu trong một buổi hội kiến ông Joe Biden, tổng thống sắp mãn nhiệm, vào tháng trước rằng Bắc Kinh “sẵn sàng hợp tác với chính quyền kế nhiệm của Hoa Kỳ.” Nhưng ông Tập cũng cảnh cáo rằng bang giao ổn định giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ không chỉ là điều quan trọng mà hai quốc gia cùng hướng tới mà còn ảnh hưởng tới “tương lai và vận mệnh của nhân loại.”
“Hãy quyết định cho sáng suốt,” ông Tập đe nẹt trong buổi gặp gỡ Tổng Thống Biden vào Tháng Mười Một bên lề một nghị hội thượng đỉnh quốc tế diễn ra tại Peru.
Mối quan hệ giữa ông Trump và ông Tập bắt đầu êm thắm trong nhiệm kỳ đầu tiên trước khi biến chuyển căng thẳng vì những tranh chấp thương mại và căn nguyên của đại dịch COVID-19.
Đặc biệt hơn hết, ông Trump dường như tập trung vào việc áp dụng chính sách thuế quan như một cách để gây áp lực lên ông Tập, thậm chí còn đe dọa áp dụng thuế quan thay cho công cụ để gây áp lực buộc Bắc Kinh phải trấn áp hoạt động sản xuất các loại hóa chất được dùng để bào chế fentanyl ở Mexico đang được bán bất hợp pháp tại Hoa Kỳ.
Chính quyền Trump thứ nhì trù tính thách thức bang giao Hoa Kỳ-Trung Quốc nhiều hơn cả nhiệm kỳ đầu tiên do đảng Cộng Hòa nắm quyền, thời điểm Hoa Kỳ đánh thuế hơn $360 tỷ hàng hóa nhập cảng từ Trung Quốc.
Trước khi ông Trump quay lại nắm quyền, nhiều công ty Mỹ, gồm có Nike và nhà bán lẻ mắt kiếng Warby Parker đã linh động trong việc làm dồi dào nguồn cung ứng của họ, không lệ thuộc vào Trung Quốc. Nhãn hiệu giày Steve Madden cho biết họ lập kế hoạch giảm bớt sản lượng hàng hóa nhập cảng từ Trung Quốc lên tới 45% vào năm 2025. (TTHN) [qd]