WASHINGTON, DC (NV) – Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ USAID đứng trên bờ vực sụp đổ, theo tổng giám đốc Tesla kiêm cố vấn cho chính quyền Tổng Thống Donald Trump, tỷ phú Elon Musk, người đang đấu tranh giành quyền kiểm soát cơ quan này trong những ngày gần đây.
Sáng Thứ Hai, 3 Tháng Hai, Musk chủ trì một phiên họp được chiếu trực tiếp trên X Spaces, từng gọi là Twitter Spaces, đồng thời cho biết ông đã thảo luận với tổng thống kế hoạch chi tiết dành cho USAID. “Tổng thống đồng ý rằng chúng ta nên giải tán USAID,” Musk nói.
Musk cho biết Trump đã ký sắc lệnh đóng cửa USAID. Văn phòng trụ sở cơ quan này đóng cửa sáng Thứ Hai, nhân viên nhận được email bảo là nên ở nhà.
Huy hiệu và hình ảnh những công tác cứu trợ của USAID đã bị tháo gỡ khỏi các bức tường trong tòa nhà. Trang mạng và các trương mục mạng xã hội của USAID cũng không còn hoạt động, chỉ còn một phiên bản rút gọn trên trang nhà của Bộ Ngoại Giao.
“Rõ ràng đây không chỉ là một trái táo có con sâu bên trong,” Musk nói. “Chúng ta đang có một trái banh đầy giun. Hay nói cách khác, chúng ta phải loại bỏ toàn bộ những thứ không cần thiết. Chúng ta không cách nào thay đổi được những việc đó.” “Cho nên chúng tôi sẽ đóng cửa USAID.”
Musk đưa ra bình luận khi chính quyền Trump cho hai giám đốc an ninh hàng đầu tại USAID nghỉ phép sau khi các đơn vị thanh tra chính phủ do Musk dẫn đầu yêu cầu giao nộp hồ sơ mật được cất giữ trong các khu vực bảo an nghiêm ngặt nhưng bị từ chối, một viên chức đương nhiệm tại Hoa Kỳ và một cựu viên chức Hoa Kỳ nói với hãng tin AP hôm Chủ Nhật.
Cuối cùng, các thành viên thuộc Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE do Musk điều hành cũng có quyền tiếp cận với các hồ sơ mật tại USAID hôm Thứ Bảy, gồm có các tin tức tình báo, cựu viên chức ẩn danh cho biết.
Đơn vị thanh tra tại DOGE không có đủ thẩm quyền an ninh để xem xét hồ sơ mật, cho nên hai viên chức an ninh tại USAID, John Voorhees và cấp phó Brian McGill, tin rằng họ có nghĩa vụ pháp lý phải từ chối không cho DOGE tiếp cận.
Musk trả lời trong một bài viết trên X liên quan tới tin tức này hôm Chủ Nhật rằng “Đây là một tổ chức tội phạm. Đã tới lúc USAID phải chết.” Ngoài ra ông còn đăng thêm các bài viết khác về USAID trên X.
Kate Miller, viên chức phục vụ trong ban cố vấn tại DOGE, cho biết trong một bài viết riêng biệt rằng không ai được phép xem xét hồ sơ mật “nếu không có thẩm quyền an ninh phù hợp.”
Rắc rối diễn ra một ngày sau khi DOGE thực hiện một hoạt động tương tự tại Bộ Ngân Khố, xem xét hồ sơ mật gồm có hệ thống thanh toán cho người thọ hưởng An Sinh Xã Hội và Medicare. Washington Post đưa tin vào thời điểm đó rằng một viên chức cao cấp thuộc Bộ Ngân Khố từ chức vì đơn vị thanh tra tại DOGE đã xem xét được hồ sơ mật.
Musk hợp tác với chính quyền Trump bằng cách thành lập DOGE với mục tiêu rõ ràng là tìm cách cho nhân viên liên bang thôi việc bớt, giảm bớt chương trình cũng như giảm luôn cả các quy định liên bang.
USAID là một trong những cơ quan liên bang bị chính quyền Trump nhắm tới nhiều nhất trong cuộc cải tổ ngày càng căng thẳng nhắm vào chính quyền liên bang cũng như các chương trình liên quan.
“USAID là một cơ quan toàn những kẻ điên cuồng cực đoan điều hành. Chúng tôi sẽ tống cổ hết,” Trump nói về USAID với các phóng viên vào tối Chủ Nhật.
Chính quyền Trump và Ngoại Trưởng Marco Rubio ban hành lệnh đóng băng chưa từng có nhắm vào viện trợ ngoại quốc, đình chỉ phần lớn các chương trình nhân đạo, phát triển và an ninh do USAID dẫn đầu trên toàn thế giới, buộc hàng ngàn nhân sự nghỉ việc, đồng thời ra lệnh cho nghỉ phép và nghỉ không lãnh lương, làm giới lãnh đạo và nhân viên USAID tại Washington sụp đổ.
Hoa Kỳ là nhà tài trợ viện trợ nhân đạo lớn nhất thế giới, trong đó USAID chịu trách nhiệm quản lý hàng tỷ Mỹ kim viện trợ nhân đạo, phát triển và an ninh tại hơn 100 quốc gia. USAID được thành lập năm 1961 trong nhiệm kỳ của Tổng Thống John F. Kennedy.
Peter Marocco, một người được Trump tái bổ nhiệm từ nhiệm kỳ đầu tiên, là viên chức đứng đầu trong việc thực thi lệnh giải tán USAID. Các nhân viên USAID cho biết họ tin rằng những người bên ngoài cơ quan đem theo thẻ quan khách rồi tiến tới hỏi thăm nhân viên bên trong trụ sở chính tại Washington DC là những người thuộc đơn vị thanh tra DOGE.
Thượng Nghị Sĩ Đảng Dân Chủ Elizabeth Warren cho biết trong một bài viết hôm Chủ Nhật rằng chính Trump đã mở đường cho Musk xâm nhập thông tin cá nhân của người khác và đóng băng nguồn tài trợ chính phủ. (TTHN)