VATICAN CITY, Vatican (NV) – Cựu Đức Giáo Hoàng 16 qua đời hôm Thứ Bảy, 31 Tháng Mười Hai, sau gần 10 năm ngài thoái vị vì sức khỏe kém, Vatican loan báo. Vị cựu giáo hoàng thọ 95 tuổi.
Cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 đứng đầu Công Giáo chưa đầy tám năm, cho tới năm 2013. Năm đó, ngài trở thành giáo hoàng đầu tiên từ chức trong hơn 600 năm.
Những năm cuối đời, cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 sống trong tu viện Mater Ecclesiae bên trong Tòa Thánh Vatican và từ trần ở đó lúc 9 giờ 34 phút sáng Thứ Bảy.
Người kế nhiệm ngài – Đức Giáo Hoàng Francis – sẽ chủ trì lễ tang vào ngày 5 Tháng Giêng, 2023.
Tòa Thánh Vatican cho hay thi thể vị cựu giáo hoàng sẽ được quàn tại nhà thờ St. Peter’s Basilica từ ngày 2 Tháng Giêng để tín đồ tới viếng.
Nhiều tiếng chuông vang lên từ nhà thờ chính tòa ở Munich và một tiếng chuông duy nhất vang lên từ Quảng Trường St. Peter’s ở Rome sau khi Vatican thông báo cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 qua đời.
Hôm Thứ Bảy, Đức Giáo Hoàng Francis cảm ơn vị cựu giáo hoàng vì “ngài là bằng chứng về đức tin và cầu nguyện, nhất là trong những năm cuối đời nghỉ hưu.” Phát biểu trong Thánh Lễ Giao Thừa, Đức Giáo Hoàng Francis cho hay chỉ có Chúa mới biết “những hy sinh của ngài cho giáo hội này.”
Tổng Thống Joe Biden, tổng thống Công Giáo thứ nhì của Mỹ, gọi vị cựu giáo hoàng là “nhà thần học nổi tiếng, cả đời cống hiến cho Công Giáo theo nguyên tắc và đức tin của ngài.” Ông Biden gặp gỡ cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 năm 2011 (lúc ngài vẫn còn là giáo hoàng) trong chuyến thăm Vatican ở Rome khi còn là phó tổng thống.
“Tôi và (Đệ Nhất Phu Nhân) Jill cùng với tín đồ Công Giáo khắp thế giới, cũng như rất nhiều người khác, đang tiếc thương cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 qua đời… Cầu mong sự cống hiến của ngài cho giáo hội tiếp tục là nguồn khích lệ cho tất cả chúng ta,” Tổng Thống Biden cho hay hôm Thứ Bảy.
Dân Biểu Nancy Pelosi (Dân Chủ-California), chủ tịch Hạ Viện Mỹ, ca ngợi cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 là “nhà lãnh đạo toàn cầu và sự cống hiến, sự uyên bác và thông điệp đầy hy vọng của ngài làm rung động trái tim con người thuộc mọi đức tin.”
Bà Pelosi, người Công Giáo, nói bà hy vọng việc “rất nhiều người cầu nguyện cho cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 vào thời gian đau buồn này” sẽ là nguồn an ủi cho Đức Giáo Hoàng Francis cũng như Tòa Thánh Vatican.
Tại Anh, Vua Charles III loan báo ông “vô cùng đau buồn” đón nhận tin cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 qua đời, cho biết thêm ông còn nhớ mãi lần gặp gỡ vị cựu giáo hoàng khi đến thăm Vatican năm 2009.
Ông Rishi Sunak, thủ tướng Anh, gọi cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 là “nhà thần học vĩ đại và chuyến thăm Anh năm 2010 của ngài là thời điểm lịch sử cho cả người Công Giáo lẫn người không phải Công Giáo khắp đất nước chúng tôi.”
Ông Sergio Mattarella, tổng thống Ý, tuyên bố cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 qua đời là niềm thương tiếc cho cả nước này.
“Vẻ đáng yêu và sự thông thái của ngài giúp ích cho cộng đồng chúng tôi và cả cộng đồng thế giới,” ông Mattarella nói.
Ông Frank-Walter Steinmeier, tổng thống Đức, ca ngợi cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 cam kết đối thoại giữa Công Giáo với tôn giáo khác.
Ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, gọi cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 là “chính khách và nhân vật tôn giáo nổi bật và người bảo vệ vững chắc giá trị Cơ Đốc Giáo truyền thống.”
Tại Nhật, Thủ Tướng Fumio Kishida bày tỏ đau buồn trước tin cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 từ trần. Bộ Ngoại Giao Nhật cho hay ông Kishida nhắc tới những đóng góp lớn lao của vị cựu giáo hoàng cho hòa bình thế giới. Ông Kishida cho biết Nhật rất xúc động với thông điệp giúp vực dậy tinh thần người Nhật mà cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 gửi sau vụ động đất-sóng thần năm 2011.
Sau khi Vatican loan báo cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 qua đời, nhiều người đổ về Quảng Trường St. Peter’s ở Rome, theo BBC.
Bà Annamaria, 65 tuổi, và bà Patrizia, 64 tuổi, hai cư dân thành phố Bologna ở Bắc Ý đang du lịch Rome, cho biết họ lập tức tới đó ngay khi nghe tin.
“Chúng tôi tới đây để cầu nguyện. Ngài là giáo hoàng vĩ đại, chắc chắn rất khác Đức Giáo Hoàng Francis, ngài là nhà trí thức và học giả lỗi lạc. Như những người khác của giáo hội này, chúng tôi sẽ luôn nhớ ngài,” bà Annamaria nói với BBC.
Cô Barbara Bernadas, du khách người Tây Ban Nha, cho hay cô và bạn trai cảm thấy bối rối khi hay tin.
“Chúng tôi biết tin ngài qua đời ngay khi đang ở Quảng Trường St. Peter’s. Hướng dẫn viên du lịch vừa cho chúng tôi hay cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 sống ở đâu. Thật kỳ lạ. Rồi chuyện gì nữa? Tình huống này chưa từng xảy ra,” cô Bernadas nói.
Mặc dù cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16 bị lệnh lâu nay, nhưng Vatican cho biết bệnh tình của ngài gần đây trở nên nghiêm trọng do tuổi cao.
Hôm Thứ Tư, Đức Giáo Hoàng Francis kêu gọi tín đồ “cầu nguyện đặc biệt cho cựu Đức Giáo Hoàng Benedict 16,” vì ngài đang bệnh nặng.
Cựu Đức Giáo Hoàng Benedict sinh ở Marktl, tiểu bang Bavaria, Đức, năm 1927, và từng là Hồng Y Joseph Ratzinger của Đức. Năm 16 tuổi, cựu Đức Giáo Hoàng Benedict đi lính phòng không Đức, và bị lính Mỹ bắt giam một thời gian ngắn rồi thả ra.
Năm 1951, cựu Đức Giáo Hoàng Benedict thụ phong linh mục, rồi vươn lên làm người đứng đầu Công Giáo năm 2005 ở tuổi 78.
Năm 2013, Đức Giáo Hoàng Benedict 16 gây chấn động thế giới khi quyết định thoái vị sau tám năm với lý do tuổi cao, sức yếu giữa lúc xảy ra vụ bê bối tình dục trong giới tu sĩ gây khủng hoảng cho Công Giáo. Quyết định này đánh dấu lần đầu tiên trong hơn 600 năm lịch sử Vatican có một vị giáo hoàng từ chức. Vị giáo hoàng thoái vị trước đó là ngài Gregory 12, vào năm 1415.
Tháng Giêng năm nay, theo bản báo cáo độc lập, cựu Đức Giáo Hoàng Benedict không có biện pháp gì đối với bốn vụ quấy nhiễu tình dục khi còn làm tổng giám mục Munich từ năm 1977 tới 1982. Sau đó, cựu Đức Giáo Hoàng Benedict xin lỗi về cách giải quyết những vụ đó, nhưng thừa nhận không làm gì sai.
Kể từ khi thoái vị, cựu Đức Giáo Hoàng Benedict hầu như ít xuất hiện trước công chúng. (Th.Long) [qd]